Μ' αρέσει η ζωή που έκανε ο Λέοναρντ Κοέν. Και πιο πολύ ο έρωτας του, τόσο μεγάλος, και τόσο ελεύθερος, με κάποια Νορβηγίδα που γνώρισε στην Ύδρα. Μαγικές σελίδες ζωής.
Η δεκαετία του ’60 θεωρείται από πολλούς εκείνη που άλλαξε τα πάντα στη μουσική της πατρίδας μας. Πέρα από τους λαϊκούς, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις και στη συνέχεια ο Σταύρος Ξαρχάκος και ο Διονύσης Σαββόπουλος άνοιξαν νέους δρόμους στο τραγούδι με τις δημιουργίες τους.
Μας πιάνανε κορόιδα πιτσιρικάδες στο σχολείο. Όπως το λέω και δεν το παίρνω πίσω. Σχεδόν ως ήρωες, σπουδαίους και πρωτοπόρους παρουσίαζαν σ' εμάς, παιδάκια με κοντό παντελόνι, κάτι αδίστακτα άτομα, που για την προσωπική τους κονόμα, αλλά και γιατί ήταν λούστροι αξιοπρεπείς, δηλαδή υπηρέτες του βασιληά, ξεκινούσαν με παπόρια της εποχής τους να ανακαλύψουν τόπους νέους και άγνωστους.
Η κυρία έκλεισε τα 83. Και παραμένει ακόμα σταρ. Την πυροβολούν τα φλας από κάθε γωνιά, όπου κι αν βρεθεί. Κυκλοφορεί υπεράνω ηλικίας η φρεγάτα, με το ίδιο πάντα σκαρί, και έξω από τη σκέψη της οι έννοιες Γριά, Γιαγιά, Συνταξιούχος, Τελειωμένη, Απόμαχη, Βετεράνος.
Ο πλούσιος που έγινε φτωχός. Ο μπατήρης που έγινε πρίγκηπας. Ο βασιληάς που κατέληξε ζητιάνος. Συμβαίνουν. Όλα γίνονται. Όλα έχουν γίνει. Όχι μονάχα μια φορά. Ποτέ, όμως, δεν είχε προηγούμενο η περίπτωση της κακομαθημένης Πατρίτσια. Που στα 19 της χρόνια την άρπαξε κάποια «17 Νοέμβρη» της Αμερικής κι εκείνη έγινε μέλος της τρομοκρατικής συμμορίας.
Έχω ψάξει πολύ τη λέξη «Αγάπη». Άσε το νόημα της και το περιεχόμενο, που δεν το δέχομαι. Τι θα πει «Αγάπη»; Δεν υπάρχει αυτό το πράμα. Δεν υπήρξε ποτέ. Σ' αυτό έχω καταλήξει. Ότι ο άνθρωπος δεν είναι σε θέση να αγαπήσει. Ο άνθρωπος απλά αρέσκεται. Του αρέσει αυτό κι εκείνο. Τον γεμίζει συναισθηματικά και ψυχικά τούτο και το άλλο. Κι αυτό είναι αρκετό, υπεραρκετό ένας άνθρωπος να είναι σωστός και ισορροπημένος, τόσο με τον εαυτό του, όσο και με τους άλλους.
Ποιος Χίτλερ και ποιος Στάλιν. Αυτά είναι παιδιά του κατηχητικού, όπως θαρρούμε στη σκέψη ότι είναι αυτό το εκκλησιαστικό σχολείο, αν συγκρίνουμε τον Γερμανό και τον Γεωργιανό με τον Ισπανό Θωμά Τορκεμάδα, τον μέγα αρχιεροεξεταστή. Μιλάει η Ιστορία. Προσκοπάκια μοιάζουν μπροστά στον Τορκεμάδα άπαντες οι βασανιστές, επώνυμοι κι άγνωστοι κάθε χούντας.
Στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, τα εξώφυλλα των δίσκων ήταν μια πολύ σοβαρή υπόθεση που έπαιζε καθοριστικό ρόλο. Περνώντας τα χρόνια, η φάτσα του τραγουδιστή, αντικατέστησε σταδιακά τα έργα τέχνης του Τσαρούχη, του Μόραλη, του Μυταρά ή του Φασιανού κι έτσι στη συντριπτική πλειοψηφία, το κυρίαρχο θέμα στα εξώφυλλα των δίσκων ήταν το πρόσωπο του ερμηνευτή, της ερμηνεύτριας.
Τους ξεφτύλισε όλους ο Χίτλερ. Πήρε τον αγκυλωτό σταυρό, σύμβολο πανάρχαιο, πολλών πολιτισμών και θρησκειών και τον καπέλωσε. Λες σήμερα αυτό είναι η ναζιστική σβάστικα, που εκφράζει φασισμό, ρατσισμό, τα SS, τον ολοκληρωτισμό, την παράνοια και την καταστροφή του Χίτλερ.